מחקרה של פרופ׳ גרוס מקדם מודל דיאלוגי של חינוך דתי, המסוגל להכיל פלורליזם ומתייחס למחלוקת כמשאב פדגוגי. עבודתה בוחנת תהליכי חִברות דתיים, אזרחיים, לאומיים ומגדריים בקרב בני נוער וסטודנטים באוניברסיטאות המתמודדים עם מרחבי זהות מורכבים. באמצעות פיתוח “פדגוגיית המחלוקת” (Pedagogy of Contestation) היא מציעה מסגרת מובנית לניהול מתחים אידאולוגיים ותיאולוגיים באופן בונה בתוך כיתות לימוד ובמפגשים בין־דתיים. המעבדה מפתחת סימולציות בין־דתיות מבוססות מציאות מדומה (VR) ופלטפורמות דיאלוג מבוססות בינה מלאכותית (AI), המאפשרות ללומדים להתנסות בהפעלת שיקול דעת מוסרי, אמפתיה ומעורבות רפלקטיבית במפגש עם שונות.
פרסומים נבחרים
פרסומיה בכתבי עת בינלאומיים מובילים ובספרים ערוכים עוסקים בפלורליזם דתי, דינמיקות של פנים–חוץ (insider–outsider), בריונות על רקע דתי, דיאלוג בין־דתי ותפקיד החינוך הדתי בשימור תרבות דמוקרטית.
חינוך דתי
מחקרה של פרופ׳ זהבית גרוס בתחום החינוך הדתי מקדם מודל של למידה דתית דיאלוגית, המסוגלת להכיל פלורליזם ומתמודדת באופן ישיר עם קונפליקט, במיוחד בחברות מגוונות ובעלות מחלוקות אידאולוגיות. בניגוד לגישות וידוייות או קוגניטיביות בלבד, מחקרה בוחן כיצד החינוך הדתי מעצב זהות אישית, התפתחות מוסרית ואחריות אזרחית בקרב בני נוער וסטודנטים הפועלים בסביבות רב־תרבותיות מורכבות.
עבודתה חוקרת תהליכי חִברות דתיים, אזרחיים, לאומיים, תרבותיים ומגדריים, לצד מפגשים בין־דתיים, דינמיקות של פנים-חוץ, ותופעת הבריונות הדתית בבתי ספר רב־תרבותיים. תרומה ייחודית של מחקרה היא פיתוח פדגוגיית המחלוקת (Pedagogy of Contestation) - מסגרת מובנית שאינה נמנעת ממחלוקות דתיות, אידאולוגיות או תיאולוגיות, אלא מארגנת אותן באופן מכוון כמשאב פדגוגי לצמיחה דמוקרטית. מודל זה תרם באופן משמעותי לדיונים העכשוויים על פלורליזם דתי ועל היחסים בין דת לדמוקרטיה בחינוך. מבחינה מתודולוגית משלבת המעבדה כלי מחקר והתערבות מתקדמים רב־מודאליים, בהם: מציאות מדומה (VR), סימולציות חווייתיות, פלטפורמות דיאלוג מבוססות בינה מלאכותית, מחקר משתף בשיטת PhotoVoice, סימולציות חווייתיות משחזרות דילמות בין־דתיות ומתחים אתיים מורכבים בכיתה, ומאפשרות ללומדים להתנסות בדיאלוג בסביבה מובנית ובטוחה.
במקביל, שיטת PhotoVoice מציבה את הסטודנטים כחוקרים שותפים פעילים, ומאפשרת להם לתעד באופן חזותי ולנתח באופן ביקורתי חוויות של: גיבוש זהות, הדרה חברתית, תחושת שייכות, בריונות על רקע דתי. השילוב בין טכנולוגיות חווייתיות למחקר משתף מעמיק את החשיבה הרפלקטיבית, מחזק יכולות דיאלוגיות ומייצר מודלים מבוססי ראיות לחינוך דתי ולחינוך לערכים בחברות דמוקרטיות.
פרסומים
א. חינוך דתי, חינוך בין־דתי וחינוך לערכים
ספרים (מחברת / שותפה לכתיבה)
Gross, Z. (1995). Judaism and kibbutz children: Possible connections. Ramot. (Hebrew)
Gross, Z., & Rutland, S. D. (2021). Special religious education in Australia and its value to contemporary society. Springer.
Gross, Z., & Neiman, I. (in press). Hijab: Navigating Multiple Modernities in a World of Coexistence.
ספרים בתהליך כתיבה
Gross, Z. (work in progress). State religious education in Israel: Between integration and segregation. Academic Studies.
ספרים בעריכה
Gross, Z., Davies, L., & Diab, A. (Eds.). (2013). Gender, religion, and education in a chaotic postmodern world. Springer.
Dervin, F., & Gross, Z. (Eds.). (2016). Intercultural competence in education: Alternative approaches for different times. Palgrave Macmillan.
Gross, Z. (Ed.). (2023). Reimagining the landscape of religious education: Challenges and opportunities. Springer.
Waghid, Y., & Gross, Z. (2024). Fostering values education and engaging academic freedom amidst emerging issues related to Covid-19. Brill.
Brendan, H., Gearon, L., & Gross, Z. (submitted). Second Edition of the International Handbook of the Religious, Moral and Spiritual Dimensions in Education. Springer.
פרקים בספרים (נבחרים)
זהות דתית, חִברות דתית, פלורליזם וזהות אזרחית
Gross, Z. (2001). “My mind is my God - Images of God and self-definition.”
Gross, Z. (2005). “Worldviews among Jewish adolescents in Israel.”
Gross, Z. (2009). “Israeli adolescents: Religious practices, values, and worldviews.”
Gross, Z. (2011). “The consolidation of civic identity in a particularistic religious setting.”
Gross, Z. (2011). “State religious education system in Israel.”
Gross, Z. (2012). “State religious identity debates.” (Hebrew)
Gross, Z. (2012). “An ‘orange’ voice and ‘blue and white’ hands…” (Hebrew)
Gross, Z. (2012). “What makes Jewish schools pluralistic?”
חינוך בין־דתי וטכנולוגיה
Gross, Z. (2010).Promoting interfaith education through ICT.
מגדר, דת וחינוך
Gross, Z. (2013). Challenging patriarchy.
Gross, Z. (2013). The role of silencing among religious girls.
Gross, Z. (2012). Muslim women in higher education.
זכויות אדם וחינוך לערכים
Gross, Z. (2008). Combating stereotypes and prejudice as a moral endeavor.
Gross, Z. (2016). Educating for human rights from the Jewish perspective.
Gross, Z. (2018).Teaching human rights and Judaism: Are they compatible?
Gross, Z., & Maor, R. (2019) Human rights literacies.
פרקי יסוד במדריכים בינלאומיים
Gross, Z. (2009). A quest for the realm of spirituality
Gross, Z. (2024). Higher education as a site of hope and anguish.
Gross, Z. (2025). Ideological orientation of state religious education and extremism/fanaticism.
מאמרים בכתבי עת אקדמיים (נבחרים)
תיאוריה של חינוך דתי
Gross, Z. (2003). State religious education in Israel: Between tradition and modernity.
Gross, Z. (2010). Reflective teaching as a path to religious meaning making and growth.
Gross, Z. (2011). Religious education: Definitions, dilemmas, challenges, and future horizons.
Gross, Z. (2012). Multiple religious and secular definitions of secular adolescence in Israel.
טכנולוגיה ורוחניות דיגיטלית
Gross, Z. (2006). The construction of a multi-dimensional spiritual identity via ICT.
Abd Algani, Y., & Gross, Z. (2023). Lecturers-based evaluation on the role of technological advancements in teaching.
זהות דתית ופלורליזם
Gross, Z. (2006). Jewish schools in Paris, Brussels, and Geneva.
Gross, Z., & Rutland, S. D. (2015). SRE teaching as security and identity in government schools in Australia.
Gross, Z., & Rutland, S. D. (2019). Montessori principles in China.
Gross, Z., & Rutland, S. D. (2020). Heritage languages in the Asia-Pacific region.
Gross, Z., & Rutland, S. D. (2023). Special religious education in multifaith Australia.
גיבוש זהות דתית
Halevy, G., & Gross, Z. (2019). Mechina gap-year programs and identity formation.
Halevy, G., & Gross, Z. (2022). Ethnic identity formation among students.
Halevy, G., & Gross, Z. (2024). Three components of religious identity formation.
ערכים אנציקלופדיים
Gross, Z. (2006). Spirituality, contemporary approaches to defining.
Gross, Z. (2009). Jewish day school education in French speaking Europe.
Gross, Z. (2025). Jewish Religious Education for Women in Israel.